Transporttarieven 2027 circa 20% hoger: 89 euro meer voor stroom en 52 euro voor gas

Elke keer dat een huishouden een energiecontract vergelijkt, gaat het over de prijs per kilowattuur en per kubieke meter, en blijft een regel buiten beeld die op geen enkele vergelijkingssite staat: de kosten om die stroom en dat gas bij je thuis te brengen. Op 14 september publiceerde toezichthouder ACM de eerste prognose van die kosten voor 2027. Een gemiddeld huishouden betaalt ongeveer 89 euro per jaar meer voor elektriciteitstransport en ongeveer 52 euro meer voor gas, beide zo'n twintig procent hoger. ACM schrijft er zelf bij dat de transporttarieven al circa dertig procent van de energierekening vormen en dat de netbeheerders de komende vijftien jaar ongeveer 235 miljard euro moeten investeren. Het punt is dat je leverancier dit niet bepaalt, dus overstappen haalt het er niet af.

• Waarom juist deze regel stijgt: ACM zegt onomwonden dat de stijging voor het overgrote deel niet door de efficientie van netbeheerders wordt bepaald maar door beleidskeuzes over het huidige en toekomstige energiesysteem. Wind op zee vraagt diepere kabels in zee en nieuwe lijnen op land, nieuwe woonwijken vragen nieuwe aansluitingen, en die investeringen worden volgens de regels via de transporttarieven door huishoudens en bedrijven betaald. Bij gas werkt het omgekeerd: steeds minder mensen gebruiken het, terwijl het gasnet onderhouden en vernieuwd moet worden, zodat dezelfde kosten over een steeds kleinere groep worden verdeeld. (bron 1)
• De bedragen en wie ze vaststelt: ongeveer 89 euro per huishouden per jaar meer voor elektriciteitstransport, ongeveer 52 euro voor gas, gemiddeld zo'n twintig procent hoger, op een post die circa dertig procent van de rekening is. ACM stelt jaarlijks de transporttarieven van de netbeheerders vast, met als uitgangspunt dat zij hun efficiente kosten vergoed krijgen terwijl huishoudens niet meer betalen dan nodig. Begin 2026 stelde ACM samen met representatieve organisaties van netgebruikers en netbeheerders een nieuwe methode vast, en 2027 is het eerste jaar dat daarop wordt geprijsd, met als kern dat netbeheerders hun kosten sneller vergoed krijgen en beter met onzekerheid kunnen omgaan. (bron 1)
• Hoeveel hangt af van waar je woont: niet elke netbeheerder beweegt gelijk. NOS noemt op basis van branchevereniging Netbeheer Nederland een stijging van de elektriciteitstarieven van 23 procent bij Liander, 17 procent bij Enexis, 17 procent bij Stedin, 11 procent bij Rendo, 0 procent bij Coteq en min 1 procent bij Westland. Welke netbeheerder jou levert wordt door je adres bepaald en niet door jou, dus hetzelfde contract wijst in een Liander-gebied een andere kant op dan in Westland. (bron 2)
• Een stuk achtergrond dat vaak wegvalt: netcongestie kost nu al geld. ACM schat dat een vol net de samenleving tussen de 10 en 40 miljard euro per jaar kost, omdat bedrijven zich niet kunnen vestigen of uitbreiden en woningbouwprojecten niet doorgaan. Deze ronde verhogingen is dus geen gewone prijsaanpassing maar een poging die wachtrij weg te werken, en dat is ook waarom deze post op korte termijn niet terugzakt. (bron 1)

Reken het zelf uit: pak je laatste jaarafrekening, neem je totale energiekosten maal 0,30 voor ongeveer het transportdeel, en dat maal 1,20 voor wat het in 2027 wordt. Met de gemiddelden van ACM is 89 euro voor stroom plus 52 euro voor gas samen 141 euro per jaar, ongeveer 11,75 euro per maand. Omdat dit maar circa dertig procent van de rekening is, komt een stijging van twintig procent neer op ongeveer zes procent van het geheel (0,30 maal 0,20), en die andere zeventig procent is het deel waarop leveranciers echt concurreren. De juiste manier om aanbiedingen voor 2027 te vergelijken is dus om die 141 euro eerst bij elk voorstel op te tellen, want hij is in alle voorstellen gelijk en dus geen verschil, en pas daarna de tarieven te vergelijken. Ligt je adres in het gebied van Liander, vul dan 23 procent in op je eigen transportregel in plaats van het landelijk gemiddelde; in Westland mag je hem als vrijwel gelijk beschouwen. (bron 1, bron 2)

Hokimi field note: kijk bij het zoeken van een woning gelijk na welke netbeheerder bij dat adres hoort, want dat staat vast voordat je iets ondertekent en is daarna niet te wisselen. En dit is een prognose, geen definitief tarief: ACM stelt de tarieven eenmaal per jaar formeel vast, dus bekijk de officiele pagina opnieuw voordat je een lang contract aangaat. De feiten hierboven komen uit de publicatie van ACM van 14 september en de berichtgeving van NOS diezelfde dag, gecontroleerd op 18 september 2026.