Energiecontract kiezen: één som met je eigen kWh en m³

ACM verdeelt de regels voor energiecontracten over meerdere pagina's: wat een aanbod moet vermelden, hoe de opzegvergoeding bij een vast contract wordt berekend, hoe snel je van een variabel contract af bent en wat je doet bij verhuizen. Deze gids zet het bij…

Wat je moet weten

De jaarafrekening van vorig jaar ligt op tafel en in je mailbox zit een verlengingsaanbod. Volgens de regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) moet dat aanbod de prijs per kWh, de prijs per m³ en de begin- en einddatum vermelden; bij een variabel contract moet de leverancier een nieuwe prijs minstens 1 maand van tevoren melden.

Dit is geen aanbieding en we raden geen leverancier aan. Je krijgt twee sommen: één die elk aanbod omrekent naar een jaar leveringskosten voor jouw huis, en één die schat wat vroegtijdig opzeggen van een vast contract kost. Alle regels komen van ACM ConsuWijzer en Rijksoverheid, gecontroleerd op 14 september 2026.

1. Zoek eerst drie getallen op

Zet je eigen getallen klaar voordat je aanbiedingen vergelijkt. Je gebruikt ze bij elke stap hieronder:

✓ Stroomverbruik per jaar in kWh: op je laatste jaarafrekening. Die rekent je werkelijke verbruik af: te veel betaald krijg je terug, te weinig betaal je bij.
✓ Gasverbruik per jaar in m³: ook op de jaarafrekening. Heeft je woning geen gasaansluiting, dan is dit 0.
✓ De einddatum van je huidige contract: staat in het contract. Een opzegvergoeding speelt alleen als je een vast contract vóór die datum opzegt.

Vraag jezelf daarna drie dingen: heb je een slimme meter (verplicht voor een dynamisch contract)? Liggen er zonnepanelen op je dak (de regels veranderen in 2027)? Ga je binnen een jaar misschien verhuizen of Nederland verlaten (dat bepaalt of een vaste prijs zinvol is)?

2. Drie contracten, drie soorten prijs

✓ Vast: de prijs voor stroom en gas blijft de hele looptijd gelijk, dus je betaalt niet meer als de marktprijzen stijgen; dalen ze, dan ga je ook niet omlaag.
✓ Variabel: de leverancier mag de prijs per kWh en per m³ aanpassen, meestal op vaste momenten, bijvoorbeeld elke 3 maanden; de tarieven van een variabel modelcontract mogen niet vaker dan 4 keer per jaar wijzigen.
✓ Dynamisch: de stroomprijs verandert ieder kwartier, uur of iedere dag, de gasprijs per dag.

3. Een rekening bestaat uit drie delen, en overstappen verandert er één

✓ Leveringskosten: bepaalt de leverancier zelf, met een vast deel en een deel naar verbruik. Dit is het enige deel dat verandert als je overstapt.
✓ Netbeheerkosten: int de leverancier, maar ze gelden per regio en ACM stelt elk jaar het maximum vast. Er is 1 netbeheerder per regio en die kun je niet kiezen, dus dit deel blijft gelijk bij elke leverancier.
✓ Belastingen: energiebelasting en btw liggen wettelijk vast en hangen evenmin af van de leverancier.

Vergelijk twee aanbiedingen dus alleen op de leveringskosten.

4. Eén som met je eigen getallen: een jaar levering

Een jaar levering = jouw kWh per jaar × prijs per kWh + jouw m³ per jaar × prijs per m³ + vaste leveringskosten per maand × 12

Gebruik de prijzen uit het aanbod. Het termijnbedrag is alleen een voorschot op basis van verwacht verbruik en wordt later met je werkelijke verbruik verrekend; vergelijk dus prijzen, geen termijnbedragen.

Een voorbeeld; de getallen laten alleen de rekenmethode zien en zijn geen aanbod van een leverancier. Een huishouden verbruikt per jaar 2.500 kWh stroom en 1.000 m³ gas:

✓ Aanbod A: stroom € 0,30, gas € 1,50, vaste kosten € 7 per maand → 750 + 1.500 + 84 = € 2.334
✓ Aanbod B: stroom € 0,28, gas € 1,60, vaste kosten € 5 per maand → 700 + 1.600 + 60 = € 2.360

Aanbod B heeft goedkopere stroom, maar kost € 26 per jaar meer, omdat dit huishouden veel gas verbruikt. Met jouw eigen kWh en m³ kan de uitkomst precies andersom zijn. Daarom reken je het zelf na.

5. Vier dingen die elk aanbod moet vermelden

ACM verplicht leveranciers om alle kosten te vermelden die je gaat betalen. Controleer bij een aanbod in elk geval deze vier:

✓ De prijs per kWh en per m³
✓ Een schatting van de jaarkosten op basis van het verbruik dat je hebt opgegeven
✓ De begin- en einddatum van het contract
✓ Hoe de opzegvergoeding wordt berekend

Een dynamisch aanbod moet ook uitleggen hoe de prijzen veranderen, dat je een slimme meter nodig hebt en dat de jaarkosten moeilijk te voorspellen zijn. Heb je zonnepanelen, dan moet het aanbod rekening houden met teruggeleverde stroom en de kosten daarvan.

6. Vast: de prijs ligt vast, en vertrekken ook

Tijdens een vaste looptijd mag de leverancier je tarieven niet zomaar verhogen; wijzigingen in belastingen en netbeheerkosten mogen wel worden doorberekend.

Sinds 1 juni 2023 gelden nieuwe regels voor vroegtijdig opzeggen van een vast contract: vroeger was de opzegvergoeding een vrij laag, vast bedrag, nu hangt die af van het verlies dat de leverancier maakt doordat je eerder vertrekt. De formule van ACM:

Opzegvergoeding = resterend verbruik tot het einde van het contract × (het tarief dat je nu betaalt − het nieuwe tarief bij dezelfde leverancier voor de resterende periode)

✓ Nul of minder: geen vergoeding. Zijn de marktprijzen dus gestegen of gelijk gebleven, dan kost eerder opzeggen niets.
✓ Voorbeeld: nog 1.200 kWh × (€ 0,30 − € 0,25) = € 60 (alleen ter illustratie).
✓ Stroom en gas in één contract: voor allebei kan een vergoeding gelden, dus vraag het vooraf na.
✓ Een berekende opzegvergoeding blijft 2 maanden geldig: stap je later over, vraag dan een nieuwe berekening.

7. Variabel en dynamisch: je kunt altijd weg

✓ Prijswijziging bij variabel: de leverancier meldt nieuwe tarieven minstens 1 maand van tevoren. Reken dan de som uit paragraaf 4 opnieuw met de nieuwe prijzen.
✓ Variabele en dynamische contracten hebben geen opzegvergoeding; je kunt ze altijd opzeggen.
✓ De opzegtermijn staat in je contract en is maximaal 1 maand.
✓ Dynamische prijzen: voordelig als de prijzen laag zijn, duurder als ze stijgen; een slimme meter is verplicht.

8. Verhuizen, of binnen een jaar misschien Nederland verlaten

Bij een verhuizing kun je je contract meenemen of een nieuwe leverancier kiezen. Maar ACM is duidelijk: zeg je een vast contract op vóór het einde van de looptijd, dan kan ook bij een verhuizing een opzegvergoeding gelden.

✓ Op de verhuisdag: maak foto's van de stroom- en gasmeters in beide woningen als bewijs.
✓ Binnen 5 dagen na de verhuizing geef je de meterstanden door; een slimme meter doet dat automatisch.
✓ De eindafrekening krijg je binnen 6 weken na verhuizen of overstappen.
✓ Geen gasaansluiting in de nieuwe woning: zeg het gasdeel van het contract op; bij stadswarmte kun je je warmteleverancier niet zelf kiezen.

Verlaat je Nederland misschien binnen een jaar? Variabele en dynamische contracten kun je altijd zonder vergoeding opzeggen; schat bij een vast contract eerst de vergoeding met de formule uit paragraaf 6 en vraag vóór vertrek de leverancier om het exacte bedrag.

9. Zonnepanelen: salderen stopt op 1 januari 2027

✓ Tot en met 31 december 2026: teruggeleverde stroom mag je nog wegstrepen tegen je verbruik (salderingsregeling).
✓ Vanaf 1 januari 2027: de salderingsregeling stopt.
✓ Terugleververgoeding: tot en met 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief van stroom.
✓ Terugleverkosten: mogen alleen de werkelijke kosten van de leverancier dekken; ACM houdt toezicht.

Teken je een contract dat doorloopt in 2027, vraag dan eerst hoe de terugleververgoeding en de terugleverkosten werken.

10. Vijf stappen voordat je tekent, en 14 dagen bedenktijd

✓ Stap 1: zoek je jaarverbruik in kWh en m³ op de jaarafrekening.
✓ Stap 2: vul de prijzen van elk aanbod in de som uit paragraaf 4 in.
✓ Stap 3: kies je vast, schat dan de opzegvergoeding met paragraaf 6.
✓ Stap 4: ga je verhuizen of vertrekken, onthoud dan de 5 dagen voor de meterstanden.
✓ Stap 5: toch spijt na het tekenen? Zeg binnen 14 dagen schriftelijk (brief of e-mail) op bij de nieuwe leverancier; verbruikte energie betaal je tegen het contracttarief, maar een opzegvergoeding niet.

Heeft de leverancier je niet over de bedenktijd geïnformeerd, dan duurt de bedenktijd maximaal 1 jaar.

11. Hokimi samengevat en bronnen

Vergelijk energiecontracten alleen op de leveringskosten, reken de prijzen uit het aanbod door met je eigen jaarverbruik en bereken wat vertrekken kost voordat je een vaste prijs vastlegt. Net gesetteld in Nederland? Lees verder in het handboek voor nieuwkomers, of bereid je voor op een stroomstoring met de gids voor 72 uur zonder stroom.

Gecontroleerd op 14 september 2026. Algemene informatie, geen financieel advies; je contract en de schriftelijke berekening van de leverancier bepalen de exacte prijzen, voorwaarden en vergoedingen. Hokimi is geen energieleverancier en deze gids bevat geen affiliatelinks.