Nieuw rapport: acht dagen eten in huis, geen drie: met de officiele 3 liter per persoon per dag komt een gezin van vier op 96 liter

De Nederlandse voorbereidingsboodschap luidt al jaren hetzelfde: houd een noodpakket in huis waarmee je de eerste 72 uur na een ramp of noodsituatie doorkomt, met water gerekend op 3 liter per persoon per dag. Een rapport dat het ministerie van Landbouw liet maken door Instituut Clingendael en de Erasmus Universiteit verdubbelt dat getal ruimschoots: huishoudens zouden acht dagen eten in huis moeten hebben, geen drie. Niet omdat rampen erger zijn geworden, maar omdat supermarkten zo strak zijn geworden. De keten draait zo efficient dat er nauwelijks buffer is, en een cyberaanval op een logistiek systeem, een zware storm of een langere verstoring kan de schappen binnen twee tot drie dagen leeg maken. Voor wie hier nieuw is, zonder familievoorraad in de buurt en zonder zekerheid over NL-Alert, is de praktische betekenis simpel: tel vanavond wat er in de kast staat. Volgende stap: eerst het water, daarna de rest van de officiele lijst. (bron 1, bron 2)

• Wat er echt op de officiele lijst staat: het noodpakket op denkvooruit.nl vraagt om flessen water, 'denk aan 3 liter per persoon per dag', houdbaar eten dat niet verwarmd hoeft te worden zoals noten, groente in blik en gedroogd fruit, een radio op batterijen, een telefoon met powerbank, een zaklamp met extra batterijen, kaarsen en lucifers, een EHBO-doos met gebruiksaanwijzing, desinfecterende gel en hygieneartikelen, dekens, een fluitje om hulpdiensten te laten weten waar je bent, contant geld, kopieen van identiteitsbewijzen, een lijst met belangrijke telefoonnummers, reservesleutels, hamer, zaag en kniptang, plus medicijnen, babyvoeding en voer voor huisdieren. Bewaar het in een waterdichte verpakking en controleer elk half jaar de houdbaarheid. (bron 1)
• Wat het nieuwe rapport zegt: de onderzoekers van Instituut Clingendael en de Erasmus Universiteit, in opdracht van het ministerie van Landbouw, komen uit op acht dagen in plaats van drie. Zij adviseren houdbare, calorierijke producten die je zonder koken kunt eten, met blikken bonen als hun eigen voorbeeld, omdat een stroomstoring de warme maaltijd wegneemt. Ook adviseren zij dat het kabinet met supermarkten en leveranciers afspreekt om altijd een minimale noodvoorraad in de bestaande magazijnen te houden. (bron 2)
• Waarom dit juist hier speelt: het rapport wijst op een nationale tegenstrijdigheid. Nederland is een grote landbouwexporteur maar importeert flinke hoeveelheden soja voor veevoer, kunstmest en brandstof, dus zodra een verstoring langer duurt betekent goed exporteren niet vanzelf goed eten. De onderzoekers merken ook op dat herstel ongelijk verloopt: na een paar dagen kunnen de supermarkten worden bijgevuld, maar zware regen kan een gebied langer geisoleerd houden. Dat gat is het echte verschil tussen drie dagen en acht. (bron 2)
• Een klein ding dat je nu kunt doen: op denkvooruit.nl staat een officieel informatieboekje over voorbereiden op een noodsituatie als download, en dat bestaat ook in andere talen dan het Nederlands, waardoor het een van de weinige officiele documenten is die je meteen aan een huisgenoot kunt geven wiens Nederlands nog dun is. Dezelfde site stelt de hele communicatietoolkit beschikbaar aan veiligheidsregio's, gemeenten en andere organisaties. (bron 3, bron 1)

Reken het uit: water = personen in huis x 3 liter x dagen. Op de officiele 72 uur is dat 9 liter voor een persoon en 36 voor een huishouden van vier; op de acht dagen van de onderzoekers 24 liter per persoon en 96 voor datzelfde huishouden. Vertaald naar de pakken van zes flessen van 1,5 liter in de supermarkt, goed voor 9 liter, gaat een gezin van vier van 4 pakken naar 11, het verschil van een boodschappenrit en een kastplank. Doe de eetlaag op dezelfde manier: tel hoeveel porties zonder koken jullie op een dag echt opeten en vermenigvuldig met acht. Koop het niet in een keer, maar houd een extra laag van de blikken, noedels en droge waren die je toch al eet en rouleer ze bij de halfjaarlijkse houdbaarheidscheck. (bron 1, bron 2)

Hokimi field note: begin bij het water, want dat is het enige waarvoor geen vervanging bestaat en het neemt de meeste ruimte in, dus bedenk eerst waar het staat voordat je het koopt; voor de eetlaag hoef je geen speciale noodrantsoenen te kopen, want een extra laag van de blikken, noedels en noten die je al eet rouleert veel makkelijker. Vergeet het contante geld niet, want bij een stroomstoring vallen de pinautomaten en iDEAL mee weg. Gegevens van de officiele Denk vooruit-pagina's over het noodpakket en de toolkit van de Rijksoverheid, en de berichtgeving van NOS over het onderzoek, gecontroleerd op 20 september 2026.